 |
| Ευθυτενείς και αγέρωχοι στο δρόμο προς την αθανασία... |
Σκοπευτήριο της Καισαριανής, Πρωτομαγιά του 1944, ένα από τα πιο σκοτεινά κεφάλαια της γερμανικής Κατοχής στην Ελλάδα.
200 αγωνιστές, αγέρωχοι οδηγούνται για εκτέλεση...
Οι φωτογραφίες που αποκαλύφθηκαν πρόσφατα και συγκλονίζουν...
 |
| Μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα με τη γροθιά ψηλά... |
ΟΛΟ ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ "Κλείνουν δυο χρόνια που μας έχει επιβληθεί ένα καθεστώς όλως διόλου
αντίθετο με τα ιδεώδη για τα οποία πολέμησε ο κόσμος μας και τόσο
περίλαμπρα ο λαός μας, στον τελευταίο παγκόσμιο πόλεμο.Είναι μια κατάσταση υποχρεωτικής νάρκης όπου, όσες πνευματικές αξίες
κατορθώσαμε να κρατήσουμε ζωντανές, με πόνους και με κόπους, πάνε κι’
αυτές να καταποντισθούν μέσα στα ελώδη στεκάμενα νερά. Δε θα μου είταν
δύσκολο να καταλάβω πως τέτοιες ζημιές δε λογαριάζουν παρά πολύ για
ορισμένους ανθρώπους. Δυστυχώς, δεν πρόκειται μόνο γι’ αυτόν τον
κίνδυνο. Όλοι πια το διδάχτηκαν και το ξέρουν πως στις δικτατορικές
καταστάσεις, η αρχή μπορεί να μοιάζει εύκολη, όμως η τραγωδία περιμένει,
αναπότρεπτη, στο τέλος. Το δράμα αυτού του τέλους μάς βασανίζει,
συνειδητά ή ασυνείδητα όπως στους παμπάλαιους χορούς του Αισχύλου. Όσο
μένει η ανωμαλία, τόσο προχωρεί το κακό".Είμαι ένας άνθρωπος χωρίς κανέναν απολύτως πολιτικό δεσμό, και, μπορώ
να το πω, μιλώ χωρίς φόβο και χωρίς πάθος. Βλέπω μπροστά μου τον γκρεμό
όπου μας οδηγεί η καταπίεση που κάλυψε τον τόπο. Αυτή η ανωμαλία πρέπει
να σταματήσει. Είναι Εθνική επιταγή.Τώρα ξαναγυρίζω στη σιωπή μου. Παρακαλώ το Θεό, να μη με φέρει άλλη φορά σε παρόμοια ανάγκη να ξαναμιλήσω.
Μουσική - Μίκης Θεοδωράκης
Στίχοι - Νότης Περγιάλης
Ένας πωλητής από το Βέλγιο έβαλε για δημοπρασία στο ebay μια από τις πιο μαύρες σελίδες της ιστορίας μας – την εκτέλεση των 200 Ελλήνων στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής την Πρωτομαγιά του 1944, με τη δημοσιοποίηση φωτογραφιών, που αποτυπώνουν μία από τις πλέον σκοτεινές στιγμές της περιόδου της ναζιστικής Κατοχής.
Το αίμα των αγωνιστών της Ελευθερίας και της Αντίστασης δε θα αφήσει ποτέ τους απογόνους των δωσιλόγων λαδεμπόρων και ταγματαλητών που νέμονται ακόμα την εξουσία, να ησυχάσουν.... Είναι επίσης γνωστό, πως μετεμφυλιακές κυβερνήσεις απαγόρευαν ακόμα και τις εκδηλώσεις μνήμης του μπλόκου της Καισαριανής....
Οι περισσότεροι εκτελεσθέντες ήσαν μέλη του ΚΚΕ και του ΕΑΜ, πολιτικοί κρατούμενοι, που αντί να ελευθερωθούν με την είσοδο των Γερμανών, παραδόθηκαν στους κατακτητές από το μεταξικό καθεστώς!
Παράλληλα με την τυπική διαδικασία ελέγχου της γνησιότητας, ξεκίνησαν και οι πρώτες ταυτοποιήσεις και μέχρι στιγμής φαίνεται ήδη έχουν αναγνωρισθεί δύο από τους εκτελεσθέντες.
 | ||
| Η γερμανική ανακοίνωση που αναφέρει, ότι στο έγκλημα συμμετείχαν και "ελληνικά εθελοντικά σώματα"! |
 |
| Σκελετός ιπποειδούς στον πυθμένα του λάκκου |
Κατά τις σωστικές ανασκαφές που πραγματοποιεί από το 2024 η Εφορεία Αρχαιοτήτων Ανατολικής Αττικής, στο πλαίσιο "Διευθέτηση - Οριοθέτηση Ρέματος Ραφήνας, αποκαλύφθηκε μια εξαιρετικά σημαντική ταφή σε πίθο της Πρώιμης Εποχής του Χαλκού (3.200 - 2000 π. Χ.).
 |
| Τα οστά πάνω σε στρώμα από άμμο και βότσαλα |
Ο πίθος είχε τοποθετηθεί σε λάκκο διανοιγμένο στη νότια όχθη του ρέματος. Έχει ύψος 1,74 μ., φέρει οριζόντιες λαβές στη ζώνη της κοιλιάς, καθώς και ανάγλυφη διακόσμηση γύρω από τον λαιμό και τις λαβές. Το στόμιό του σφραγιζόταν από ισχυρό ημικυκλικό τοίχο κατασκευασμένο από ποταμίσιες κροκάλες, ενώ δύο μεγάλοι λίθοι με μικρότερους πλακοειδείς ανάμεσά τους σχημάτιζαν ψευδόθυρα προς το εσωτερικό του αγγείου με παραστάδες και κατώφλι. Στο εσωτερικό του, πάνω σε στρώμα από άμμο και βότσαλα, βρέθηκαν οστά από δύο ανθρώπους, καλυμμένα από μεγάλους λίθους που καταλάμβαναν σχεδόν όλο τον διαθέσιμο χώρο. Στα κτερίσματα περιλαμβάνονται χάλκινη λαβίδα, ωοειδής πλακοειδής λίθος (τράπεζα), αιχμές οψιανού* (είδος πετρώματος που μοιάζει με γυαλί) και αγγεία.
 |
| Ο πίθος και ο ημικυκλικός τοίχος γύρω από το στόμιο |
Σε απόσταση περίπου 2 μ. νοτιοανατολικά του πίθου εντοπίστηκε μεγάλος κυκλικός λάκκος με μακρόχρονη χρήση και ίχνη καύσης. Στο άνω τμήμα του βρέθηκε βουκράνιο** μαζί με κεραμική και χάλκινα νομίσματα ιστορικών χρόνων, ενώ κοντά στον πυθμένα, πάνω σε παχύ στρώμα καύσης, αποκαλύφθηκαν σκελετός ιπποειδούς και οστά μικρότερων ζώων. Η αρχαιολογική μελέτη σε συνδυασμό με τη ζωοαρχαιολογική και τις αναλύσεις των φυσικών επιστημών, αναμένεται να φωτίσει πιθανές τελετουργικές πρακτικές με θυσίες ζώων, καθώς και τη διαχρονική ιερότητα του χώρου.
 |
| Η ανασκαφή στην όχθη του ρέματος |
Η ιδιαίτερη φροντίδα στη διαμόρφωση του μνημείου αντανακλά το σεβασμό προς τους νεκρούς. Η ταφή αυτή προσφέρει πολύτιμα στοιχεία για την ποικιλία των ταφικών εθίμων της 3ης χιλιετίας στην Αττική, όπως επίσης για τις κυκλαδικές και ανατολικές επιρροές.
Τα πρόσφατα ευρήματα στις όχθες του ρέματος προσφέρουν πλέον νέα δεδομένα για την κοινωνική οργάνωση και τις μεταθανάτιες αντιλήψεις των κοινοτήτων της περιοχής...
*είδος πετρώματος που μοιάζει με γυαλί
**διακοσμητικό και αρχιτεκτονικό στοιχείο με μορφή κερασφόρου ταυροκεφαλής
Πηγή: Η ανακοίνωση του Υπουργείου Πολιτισμού
Ο Μάνος Χατζιδάκις, ως διευθυντής του Γ΄ ραδιοφωνικού προγράμματος της ΕΡΤ, σε αιχμηρό ραδιοφωνικό του σχόλιο κάποιων δευτερολέπτων, τόλμησε να πει τις πικρές αλήθειες για την 28η Οκτωβρίου:
«Γιατί είπε το “Όχι” ο Μεταξάς αφού θαύμαζε τον άξονα και κυβερνούσε με τον τρόπο του χιτλερικού εθνικοσοσιαλισμού; Αυτά είναι λίγο πολύ γνωστά, οι πιέσεις, οι Άγγλοι, τα ανάκτορα κλπ. Μπορεί κανείς να αναρωτηθεί: Και αν λέγαμε ναι; Πάλι στα ίδια θα ήμασταν. Ένα δυο χρόνια υπό συμμαχική επιστασία – μήπως δεν ήμασταν πέντε και δέκα χρόνια κάτω από αυτούς; – και ύστερα μέσα στη συμμαχία και τέλος στην ευρωπαϊκή κοινότητα.
Άσε και εκείνη την μεταπολεμική ψευδαίσθηση που μας την καλλιεργούσαν και οι πρώτες μεταπολεμικές κυβερνήσεις ότι ήμασταν και οι πρωταγωνιστές του πολέμου, οι περιούσιοι των συμμάχων. Πιστεύαμε στο τέλος σαν τον Καραγκιόζη πως εμείς σκοτώσαμε τον καταραμένο όφι. Μεθύσαμε από δόξα που μόνοι μας χαρίσαμε στους εαυτούς μας. Για άλλη μια φορά νίκησαν οι Χίτες, οι κουτσαβάκιδες, οι ταγματασφαλίτες, οι βασανιστές και οι μέλλοντες Μιχαλόπουλοι και οι Κουρήδες. Αυτή είναι η 28η Οκτωβρίου».
Το ηχητικό ντοκουμέντο:
Πηγές:
- Η Μεταμόρφωση του Σωτήρος στο Κορωπί Αττικής – Επιμορφωτικός Σύλλογος Κορωπίου «Ο Αριστοτέλης», Κορωπί 1995, σ. 3-4
- arxaiologikoktimatologio.gov.gr
- facebook.com/tokoropimou
- Μεσογαία, ιστορία και πολιτισμός των Μεσογείων Αττικής, έκδοση του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών, "Ελευθέριος Βενιζέλος", Αθήνα, 2001
*
Συμπληρώνονται σήμερα 51 χρόνια από την τουρκική εισβολή στην Κύπρο, που οδήγησε στην κατοχή ενός τρίτου του εδάφους της Κυπριακής Δημοκρατίας. Κύπριοι και Ελλαδίτες, έπεσαν ηρωικώς μαχόμενοι, για την υπεράσπιση της Πατρίδας. Η βάρβαρη εισβολή άφησε πίσω της αγνοούμενους, εγκλωβισμένους και πρόσφυγες, που εξακολουθούν να βιώνουν τις τραγικές συνέπειες της τουρκικής κατοχής....
* Μουσική Μίκη Θεοδωράκη, στίχοι Λεωνίδα Μαλένη, ερμηνεία Γρηγόρη Μπιθικώτση
Η ζωή, οι ασχολίες, οι αξίες, και η οργάνωση των Σαρακατσάνων
αποκαλύπτονται με έναν ζωντανό και αυθεντικό τρόπο μέσα από τα εκθέματα,
τις ιστορίες, τις εικόνες τα παιχνίδια της μουσειοσκευής του πάντα δραστήριου Λυκείου Ελληνίδων Ραφήνας.
 |
| Χαρακτικό του Τάσσου (Τάσου Αλεβίζου) |
Η ημέρα της Πρωτομαγιάς είναι
φορτισμένη και με τη μνήμη της εκτέλεσης 200 αγωνιστών την 1η Μαΐου 1944
στο σκοπευτήριο της Καισαριανής, από τα ναζιστικά στρατεύματα Κατοχής.
Επρόκειτο για πολιτικούς αντιπάλους του μεταξικού καθεστώτος που κρατούνταν στην Ακροναυπλία και για εξόριστους της Ανάφης. Το καθεστώς της 4ης Αυγούστου, μετά την κατάρρευση του μετώπου, παρέδωσε τους κρατουμένους στους Ιταλούς κατακτητές. Μετά τη συνθηκολόγηση της Ιταλίας στις 8 Σεπτεμβρίου 1943, οι κρατούμενοι πέρασαν στη δικαιοδοσία των Γερμανών, οι οποίοι τους μετέφεραν στο Χαϊδάρι.
Λόγω της δολοφονίας ενός Γερμανού στρατηγού και τριών συνοδών του αξιωματικών στους Μολάους της Λακωνίας από τις αντιστασιακές δυνάμεις στις 27 Απριλίου του 1944, οι Ναζί οδήγησαν τους 200 κρατουμένους στο εκτελεστικό απόσπασμα ως αντίποινα.
Δέκα φορτηγά μετέφεραν τους κρατουμένους από το στρατόπεδο Χαϊδαρίου μέχρι την Καισαριανή. Από τα σημειώματα που πρόλαβαν να αφήσουν οι μελλοθάνατοι προς τους συγγενείς, τους συναγωνιστές και τους αγαπημένους τους, πιστοποιούν τη βαθιά τους πίστη στην υπόθεση της ελευθερίας.
«Όταν ο άνθρωπος δίνει τη ζωή του για ανώτερα ιδανικά, δεν πεθαίνει
ποτές» έγραψε στην πορεία του προς το θάνατο ο Μήτσος Ρεμπούτσικας. Ενώ ο
Χανιώτης γεωπόνος Νίκος Μαριακάκης έγραψε κάτι που θυμίζει πολύ έναν
άλλο πρωτεργάτη της ελευθερίας, τον Ρήγα Φεραίο-Βελεστινλή:
«Καλύτερα να πεθάνει κανείς στον αγώνα για τη λευτεριά παρά να ζει σκλάβος».
Ανά είκοσι άτομα εκτελούνταν οι αιχμάλωτοι, γράφοντας μια από τις πιο αιματοβαμμένες σελίδες στην ιστορία της αντίστασης κατά του φασισμού.
Το σκοπευτήριο της Καισαριανής μεταβλήθηκε από εκείνη την Πρωτομαγιά του ’44 σε μνημείο θυσίας και ανθρώπινης αξιοπρέπειας....
Δύο νέοι ομαδικοί τάφοι εκτελεσμένων πολιτικών κρατουμένων του Εμφυλίου από τις φυλακές του Επταπυργίου βρέθηκαν στις Συκιές, ανεβάζοντας συνολικά στους έξι τούς ομαδικούς τάφους.
Συνολικά μέχρι σήμερα βρέθηκαν 33 σκελετοί μέσα στους έξι ομαδικούς τάφους -οι οποίοι είναι στην ουσία πρόχειροι λάκκοι- στη διάρκεια εργασιών ανάπλασης της περιοχής γύρω από το Μνημείο Εθνικής Αντίστασης Συκεών απέναντι από το Επταπύργιο. Η περιοχή αυτή χρησιμοποιούταν στα σκοτεινά χρόνια του Εμφυλίου για την εκτέλεση πολιτικών κρατουμένων και τότε ήταν ακατοίκητη.
Οι μαύρες σελίδες μιας βαρβαρότητας
Όπως αναφέρεται, τα πρώτα οστά είχαν βρεθεί στα τέλη του 2024 και το Φεβρουάριο εντοπίστηκε ένας μεγάλος λάκκος με τα οστά έντεκα εκτελεσμένων. Τις προηγούμενες μέρες εντοπίστηκαν δύο ακόμα ομαδικοί τάφοι.Υπήρχαν σκελετοί γυμνοί και ξυπόλητοι, ο ένας δίπλα στον άλλο. Κάποια από τα κρανία είχαν οπή από χαριστική βολή... Εξ αυτών ο ένας ανήκει σε γυναίκα και αρκετοί σε νεαρά άτομα περίπου 20 χρονών. Πρόκειται για θύματα ενός μαζικού εγκλήματος, μιας βαρβαρότητας που κράτησε μια δεκαετία. Άλλοι εκτελέστηκαν κατά την διάρκεια του Εμφυλίου, άλλοι αργότερα, άλλοι πολύ αργότερα
Οι περισσότεροι από τους σκελετούς ήδη έχουν παραδοθεί στην Αστυνομική Διεύθυνση για έλεγχο και προσδιορισμό της ηλικίας και του χρόνου εκτέλεσης. Ο δήμαρχος έχει επίσης ζητήσει την επιστροφή των σκελετών έτσι ώστε, μεταξύ άλλων να είναι στην διάθεση συγγενών και απογόνων προκειμένου να πραγματοποιήσουν έλεγχο και διασταύρωση DNA και να ψαλεί εξόδιος ακολουθία...
Πηγές:
documentonews.gr, tvxs.gr.
Οι φωτογραφίες είναι της αρχαιολόγου Σταυρούλας Τζεβρένη
Η Ολλανδία δημοσιοποίησε ψηφιακά έναν κατάλογο με τα ονόματα περίπου μισού εκατομμυρίου συνεργατών των Ναζί κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, μετά τη λήξη ισχύος ενός νόμου, που απαγόρευε την πρόσβαση του κοινού στα αρχεία. Η απαγόρευση πρόσβασης του κοινού στα αρχεία έπαψε να ισχύει την Πρωτοχρονιά.
Από όσα ονόματα αναφέρονται στον κατάλογο μόνο το 1/5 από αυτά είχε παρουσιαστεί κατά το παρελθόν στη δικαιοσύνη και μάλιστα αφορούσαν μικρά αδικήματα.
Αρχικά και οι σαρωμένοι φάκελοι από το αρχείο επρόκειτο να είναι διαθέσιμοι για το κοινό στο διαδίκτυο,δίνοντας στους χρήστες πρόσβαση σε φακέλους δωσιλόγων. Στους φακέλλους αυτούς αναφέρονται επίσης τα θύματα και οι μάρτυρες.
Ωστόσο, η Ολλανδική Αρχή Προστασίας Δεδομένων ανέβαλε προσωρινά την πλήρη δημοσιοποίηση των φακέλλων και αναμένεται νέα ημερομηνία για τη δημοσίευση τους.
Πάντως, όσοι ενδιαφέρονται για έρευνα - συμπεριλαμβανομένων των απογόνων, των δημοσιογράφων και των ιστορικών - μπορούν να υποβάλουν αίτηση στα Εθνικά Αρχεία της Ολλανδίας στη Χάγη, για να λάβουν τις σχετικές οδηγίες, για την πρόσβαση στους φακέλλους.
Οι Έλληνες δωσίλογοι και τα κλειστά αρχεία
Στη χώρα μας, ο δωσιλογισμός υπήρξε πολύ εκτεταμένο φαινόμενο. Αν και έχουν περάσει 80 ολόκληρα χρόνια από την κατοχή, το ζήτημα της συνεργασίας με τον κατακτητή αποτελεί θέμα - ταμπού, επειδή όλες οι μεταπολεμικές κυβερνήσεις άσκησαν πολιτική λήθης και συγκάλυψης. Ελάχιστοι δωσίλογοι τιμωρήθηκαν από τα δικαστήρια, που γιαυτό το λόγο αποκλήθηκαν αθωωδικεία... Το χειρότερο είναι, ότι οι επιφανέστεροι συνεργάτες των κατακτητών αποτέλεσαν τον κορμό του μετεμφυλιακού κράτους και μάλιστα οι απόγονοί τους κυριαρχούν μέχρι σήμερα!!!
Με το θέμα ασχολείται και το πρόσφατο βιβλίο του Μενέλαου Χαραλαμπίδη, Οι δωσίλογοι -πολιτική και οικονομική συνεργασία στα χρόνια της Κατοχής", που κάνει αλλεπάλληλες εκδόσεις. Πρόκειται για μια εμβριθή και εξαιρετική μελέτη, σε αρχεία από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Παρ' όλα αυτά, υπάρχουν κάποια, τα οποία εξακολουθούν να παραμένουν κλειστά: τα στρατιωτικά και αστυνομικά αρχεία!
50 χρόνια από την πτώση της δικτατορίας της 21ης Απριλίου και την επάνοδο της Δημοκρατίας, η ανάδειξη των αφισών ως ένα καλλιτεχνικό και συγχρόνως πολιτικό δημιούργημα αποκτά ξεχωριστή επικαιρότητα.
Ακόμη κι αν στα σκοτεινά χρόνια της χούντας, το καθεστώς χρησιμοποίησε την αφίσα προπαγανδιστικά για να διαδώσει την ιδεολογία του και να νομιμοποιήσει τις αυταρχικές πολιτικές του, οι αφίσες αποτέλεσαν το κατεξοχήν όπλο του αντιδικτατορικού αγώνα μεταφέροντας το μήνυμα για ελευθερία και δημοκρατία στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.
Στα πρώτα χρόνια της εμπέδωσης της Δημοκρατίας, η αφίσα αποτύπωσε ιδεολογίες, πολιτικούς και κοινωνικούς χώρους, πολιτιστικά γεγονότα, πρωτοβουλίες και κινήματα. Έδωσε φωνή και καλλιτεχνική μορφή σε ιδέες και κινήματα, υπηρέτησε τη δημοκρατική έκφραση της ελληνικής κοινωνίας.
Τις σπάνιες πολιτικές και καλλιτεχνικές αφίσες πλαισιώνουν φωτογραφικά ντοκουμέντα, μοναδικά αντικείμενα διαφορετικών εποχών και οπτικοακουστικά τεκμήρια σε μια πολυθεματική συνομιλία για τις ιδέες, την καλλιτεχνική έκφραση και τη Δημοκρατία.
Η έκθεση ξεκίνησε στις 29 Οκτωβρίου 2024 και διαρκεί μέχρι 10 Ιανουαρίου 2024.
Δευτέρα - Παρασκευή 9 π.μ. – 5 μ.μ.
Είσοδος ελεύθερη
(Να σημειωθεί, ότι η έκθεση τρέχει παράλληλα με την επίσης πολύ ενδιαφέρουσα έκθεση, με τίτλο "ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ", η οποία πραγματεύεται τη σχέση
της τέχνης με τη δημοκρατία, όταν τρεις
χώρες, η Ελλάδα, η Πορτογαλία και η Ισπανία μετέβησαν από ένα
απολυταρχικό καθεστώς στο δημοκρατικό πολίτευμα.)
Πηγή: nationalgallery.gr, ertnews.gr
*
*Σύνθεση και στίχοι: Μίκης Θεοδωράκης
Ερμηνεία: Αντώνης Καλογιάννης
Είμαστε δυο, είμαστε δυο,
η ώρα σήμανε οχτώ κλείσε το φως,
χτυπά φρουρός,
το βράδυ θα ‘ρθουνε ξανά
Έμπα μπροστά, έμπα μπροστά
και οι άλλοι πίσω ακολουθούν
μετά σιωπή και ακολουθεί
το ίδιο τροπάρι το γνωστό
Βαράνε δυο, βαράνε τρεις,
βαράνε χίλιοι δεκατρείς
πονάς εσύ, πονάω εγώ,
μα ποιος πονάει πιο πολύ
θα ‘ρθει καιρός να μάς το πει
Είμαστε δυο, είμαστε τρεις,
είμαστε χίλιοι δεκατρείς
καβάλα πάμε στον καιρό
με τον καιρό με την βροχή
το αίμα πήζει στην πληγή
ο πόνος γίνεται καρφί
Ο εκδικητής ο λυτρωτής
είμαστε δυο, είμαστε τρεις
είμαστε χίλιοι δεκατρείς
