Πρόκειται για τη μεγαλύτερη από τις δυο βραχονησίδες με το όνομα "Κοκκινονήσια", που αναφέρονται σε Β.Δ. στο ΦΕΚ του 1847, ως υπαγόμενα τότε μαζί με άλλα νησιά και περιοχές στο Δήμο Κρωπίας. Σήμερα ανήκει στο Δήμο Σπάτων - Αρτέμιδος.
Βρίσκεται σε απόσταση μισού ναυτικού μιλίου από την ακτή του σημερινού οικισμού του Αγίου Νικολάου και η έκτασή του είναι 12 στρέμματα.
Το ξωκκλήσι του Αγίου Νικολάου κτίστηκε από το Σπαταναίο Σπυρίδωνα Κουλοχέρη περίπου το 1882, στα ερείπια παλαιότερου ναού και κατά την παράδοση μετέφεραν τις πέτρες για το κτίσιμο από την περιοχή "Μεσοβάρδα" της Αρτέμιδος με κάρα. Ανακαινίστηκε το 1920 από τον Κων/νο Γεώργα, (γαμπρό του πρώτου κτήτορα), επειδή είχε υποστεί φθορές λόγω της γειτνίασης με το υγρό στοιχείο, η οικογένεια του οποίου το εδώρησε αργότερα στη μονή του Οσίου Εφραίμ.
Ό Άγιος Νικόλαος ο εν Βουνένοις ή Άγιος Νικόλαος ο Νέος - όπως τον αποκαλούν οι ντόπιοι - εορτάζει στις 9 Μαϊου.
Η θαλάσσια ζώνη γύρω από το νησάκι είναι σήμερα αγαπημένος προορισμός θαλάσσιων σπορ και στην περιοχή υπάρχουν ωργανωμένες δραστηριότητες wind surfing, kite surfing, ιστιοπλοΐας κλπ.
Το νησάκι έχει ακόμα πολλούς αχινούς. Ψαράδες διηγούνται, ότι στη δεκαετία του '80 έρχονταν από μακρυά για να ψαρέψουν στα Κοκκινονήσια, διότι υπήρχαν τεράστια λαυράκια και "κοπάδια" από θεόρατες συναγρίδες!
Η γιορτή του Αγίου Νικολάου άλλοτε
Οι Σπαταναίοι θυμούνται με μεγάλη νοσταλγία το πανηγύρι ανήμερα της γιορτής του Αγίου, αφού και μόνο η μετάβαση με τις βάρκες, το καθιστούσε ιδιαίτερο...
Μετά τη λειτουργία επέστρεφαν στην απέναντι από το νησάκι ακτή, εκεί που είναι τώρα ο χώρος της άλλης εκκλησίας του Αγίου Νικολάου, γευμάτιζαν και......
......το πανηγύρι κορυφωνόταν....
Υπήρξε όμως και ένα θλιβερό γεγονός που συνέβη στα μέσα της δεκαετίας του ΄60, δυστυχώς με αρκετά θύματα (ο ιερέας, καλόγριες και προσκυνητές), όταν αναποδογύρισε στην επιστροφή η υπερφορτωμένη με κόσμο βάρκα. Μάλιστα, κάθε χρόνο την ημέρα της γιορτής στις 9 Μαΐου, μετά το πέρας της λειτουργίας στο νησάκι, τελείται και μνημόσυνο για τους πνιγέντες...
Θεωρείται, ότι εξαιτίας αυτού του ατυχήματος, κτίστηκε, στη στεριά πλέον, η εκκλησία του Αγίου Νικολάου στον ομώνυμο σήμερα οικισμό.
 |
Μια παλαιότερη φωτογραφία από το πανηγύρι, όπως φαίνεται από την παραδοσιακή φορεσιά του ηλικιωμένου, την εμφάνιση του νεαρού κοριτσιού και την ύπαρξη της σούστας πίσω τους. |
Το τοπίο
Ο Άγιος Νικόλας έχει πυκνή χαμηλή βλάστηση. Υπάρχουν αμάραντοι, κρίνοι της θάλασσας, σχίνα, αρμυρίκια.
Ανατολικά από το εκκλησάκι, σε μικρή απόσταση, διασώζονται ίχνη τάφων (επιμήκη λαξεύματα σε βραχώδη επιφάνεια), πιθανόν ν ε ο λ ι θ ι κ ή ς περιόδου.
Επίσης, στο βόρειο άκρο του νησιού, περίπου 150 μέτρα από το ναό, υπάρχει πηγάδι με γλυφό νερό.
Παλαιότερα ίχνη κατοίκησης συναντάμε και στο νότιο τμήμα, όπου υπάρχουν ερείπια, πιθανότατα ναού παλαιοχριστιανικής περιόδου. Αυτό μαρτυρούν τα διάσπαρτα μεγάλα τεμάχια κεραμιδιών και οι δύο αράβδωτοι κ ί ο ν ε ς, που βρίσκονται κοντά στο εξωτερικό ξύλινο στέγαστρο.
.jpg)
