Η ζωή, οι ασχολίες, οι αξίες, και η οργάνωση των Σαρακατσάνων
αποκαλύπτονται με έναν ζωντανό και αυθεντικό τρόπο μέσα από τα εκθέματα,
τις ιστορίες, τις εικόνες τα παιχνίδια της μουσειοσκευής του πάντα δραστήριου Λυκείου Ελληνίδων Ραφήνας.
Η ζωή, οι ασχολίες, οι αξίες, και η οργάνωση των Σαρακατσάνων
αποκαλύπτονται με έναν ζωντανό και αυθεντικό τρόπο μέσα από τα εκθέματα,
τις ιστορίες, τις εικόνες τα παιχνίδια της μουσειοσκευής του πάντα δραστήριου Λυκείου Ελληνίδων Ραφήνας.
![]() |
| Χαρακτικό του Τάσσου (Τάσου Αλεβίζου) |
Η ημέρα της Πρωτομαγιάς είναι
φορτισμένη και με τη μνήμη της εκτέλεσης 200 αγωνιστών την 1η Μαΐου 1944
στο σκοπευτήριο της Καισαριανής, από τα ναζιστικά στρατεύματα Κατοχής.
Επρόκειτο για πολιτικούς αντιπάλους του μεταξικού καθεστώτος που κρατούνταν στην Ακροναυπλία και για εξόριστους της Ανάφης. Το καθεστώς της 4ης Αυγούστου, μετά την κατάρρευση του μετώπου, παρέδωσε τους κρατουμένους στους Ιταλούς κατακτητές. Μετά τη συνθηκολόγηση της Ιταλίας στις 8 Σεπτεμβρίου 1943, οι κρατούμενοι πέρασαν στη δικαιοδοσία των Γερμανών, οι οποίοι τους μετέφεραν στο Χαϊδάρι.
Λόγω της δολοφονίας ενός Γερμανού στρατηγού και τριών συνοδών του αξιωματικών στους Μολάους της Λακωνίας από τις αντιστασιακές δυνάμεις στις 27 Απριλίου του 1944, οι Ναζί οδήγησαν τους 200 κρατουμένους στο εκτελεστικό απόσπασμα ως αντίποινα.
Δέκα φορτηγά μετέφεραν τους κρατουμένους από το στρατόπεδο Χαϊδαρίου μέχρι την Καισαριανή. Από τα σημειώματα που πρόλαβαν να αφήσουν οι μελλοθάνατοι προς τους συγγενείς, τους συναγωνιστές και τους αγαπημένους τους, πιστοποιούν τη βαθιά τους πίστη στην υπόθεση της ελευθερίας.
«Όταν ο άνθρωπος δίνει τη ζωή του για ανώτερα ιδανικά, δεν πεθαίνει
ποτές» έγραψε στην πορεία του προς το θάνατο ο Μήτσος Ρεμπούτσικας. Ενώ ο
Χανιώτης γεωπόνος Νίκος Μαριακάκης έγραψε κάτι που θυμίζει πολύ έναν
άλλο πρωτεργάτη της ελευθερίας, τον Ρήγα Φεραίο-Βελεστινλή:
«Καλύτερα να πεθάνει κανείς στον αγώνα για τη λευτεριά παρά να ζει σκλάβος».

Ανά είκοσι άτομα εκτελούνταν οι αιχμάλωτοι, γράφοντας μια από τις πιο αιματοβαμμένες σελίδες στην ιστορία της αντίστασης κατά του φασισμού.
Το σκοπευτήριο της Καισαριανής μεταβλήθηκε από εκείνη την Πρωτομαγιά του ’44 σε μνημείο θυσίας και ανθρώπινης αξιοπρέπειας....
Ποίηση Οδυσσέα Ελύτης: "Της αγάπης αίματα" (χορικό) από το ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ, Μέρος Β', Τα πάθη
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης
Ερμηνεία: Γρηγόρης Μπιθικώτσης (από συναυλία του 1977)
| Όσοι το χάλκεον χέρι βαρύ του φόβου αισθάνονται, ζυγόν δουλείας ας έχωσι. Θ έ λ ε ι α ρ ε τ ή ν κ α ι τ ό λ μ η ν η ε λ ε υ θ ε ρ ί α. | ||
| Αυτή (και ο μύθος κρύπτει νουν αληθείας) επτέρωσε τον Ίκαρον· και αν έπεσεν ο πτερωθείς κ' επνίγη θαλασσωμένος· | ||
| Αφ' υψηλά όμως έπεσε, και απέθανεν ελεύθερος. Αν γένης σφάγιον άτιμον ενός τυράννου, νόμιζε φρικτόν τον τάφον.* |
*
*Οι τρεις πρώτες στροφές από την ωδή «Εις Σάμον», από τη συλλογή δέκα πατριωτικών ωδών, του Ανδρέα Κάλβου, που εκδόθηκε το 1826 στο Παρίσι.

Δύο νέοι ομαδικοί τάφοι εκτελεσμένων πολιτικών κρατουμένων του Εμφυλίου από τις φυλακές του Επταπυργίου βρέθηκαν στις Συκιές, ανεβάζοντας συνολικά στους έξι τούς ομαδικούς τάφους.
Συνολικά μέχρι σήμερα βρέθηκαν 33 σκελετοί μέσα στους έξι ομαδικούς τάφους -οι οποίοι είναι στην ουσία πρόχειροι λάκκοι- στη διάρκεια εργασιών ανάπλασης της περιοχής γύρω από το Μνημείο Εθνικής Αντίστασης Συκεών απέναντι από το Επταπύργιο. Η περιοχή αυτή χρησιμοποιούταν στα σκοτεινά χρόνια του Εμφυλίου για την εκτέλεση πολιτικών κρατουμένων και τότε ήταν ακατοίκητη.

Οι μαύρες σελίδες μιας βαρβαρότητας
Όπως αναφέρεται, τα πρώτα οστά είχαν βρεθεί στα τέλη του 2024 και το Φεβρουάριο εντοπίστηκε ένας μεγάλος λάκκος με τα οστά έντεκα εκτελεσμένων. Τις προηγούμενες μέρες εντοπίστηκαν δύο ακόμα ομαδικοί τάφοι.Υπήρχαν σκελετοί γυμνοί και ξυπόλητοι, ο ένας δίπλα στον άλλο. Κάποια από τα κρανία είχαν οπή από χαριστική βολή... Εξ αυτών ο ένας ανήκει σε γυναίκα και αρκετοί σε νεαρά άτομα περίπου 20 χρονών. Πρόκειται για θύματα ενός μαζικού εγκλήματος, μιας βαρβαρότητας που κράτησε μια δεκαετία. Άλλοι εκτελέστηκαν κατά την διάρκεια του Εμφυλίου, άλλοι αργότερα, άλλοι πολύ αργότερα

Οι περισσότεροι από τους σκελετούς ήδη έχουν παραδοθεί στην Αστυνομική Διεύθυνση για έλεγχο και προσδιορισμό της ηλικίας και του χρόνου εκτέλεσης. Ο δήμαρχος έχει επίσης ζητήσει την επιστροφή των σκελετών έτσι ώστε, μεταξύ άλλων να είναι στην διάθεση συγγενών και απογόνων προκειμένου να πραγματοποιήσουν έλεγχο και διασταύρωση DNA και να ψαλεί εξόδιος ακολουθία...

Πηγές:
documentonews.gr, tvxs.gr.
Οι φωτογραφίες είναι της αρχαιολόγου Σταυρούλας Τζεβρένη



Σήμερα, δύο χρόνια από την τραγωδία του σιδηροδρομικού δυστυχήματος στα Τέμπη, έγιναν τα μεγαλύτερα ίσως συλλαλητήρια στην ιστορία της χώρας.
Χιλιάδες κόσμου κατέκλυσαν την πλατεία Συντάγματος και τους γύρω δρόμους, για να τιμήσουν τη μνήμη των 57 νεκρών και με αίτημα να αποδοθεί δικαιοσύνη. Συγκεντρώθηκαν άνθρωποι κάθε ηλικίας, με έντονη την παρουσία των νέων, φοιτητών και μαθητών.
Φυσικά,δεν έλειψαν στο τέλος και τα σχετικά επεισόδια από τους "γνωστούς" κουκουλοφόρους...
Σε ένδειξη συμπαράστασης, ένα μεγάλο μέρος του εμπορικού κόσμου και της εστίασης παραμένει σήμερα κλειστό και ειδικά στα κέντρα των πόλεων σχεδόν τίποτα δεν είναι ανοιχτό. Κλειστά θα παραμείνουν και τα θέατρα, αλλά και γενικότερα οι χώροι πολιτισμού.
Αντίστοιχα συλλαλητήρια έγιναν και σε πόλεις του εξωτερικού, όπως Λονδίνο, Βρυξέλλες, Ρώμη κ. α..
Στον Παντελή Μπουκάλα απονέμεται το Μεγάλο Βραβείο Γραμμάτων 2024, όπως ανακοινώθηκε χθες από το υπουργείο Πολιτισμού.
Για τον σπουδαίο διανοούμενο και ακούραστο μελετητή, αναφέρεται στο σκεπτικό της επιτροπής των Κρατικών Βραβείων Λογοτεχνίας:
«υπηρετεί το ήθος της λογοτεχνίας, σε συνομιλία με παλαιότερες (λόγου χάριν: Σολωμός, Παλαμάς, Κρυστάλλης) και σύγχρονες φωνές (λόγου χάριν: Ελύτης, Ρίτσος, Αναγνωστάκης, Χάκκας, Μέσκος), με πρόταγμα μια βασανισμένη και βασανιστική ερωτηματοθεσία για όλα όσα ανθρώπους μάς ονομάζουν, αλλά και όλα όσα διαμορφώνουν τις νεοελληνικές ταυτότητες».
Ποιητής, αρθρογράφος, δημοσιογράφος, επιμελητής κειμένων και διορθωτής τυπογραφικών δοκιμίων, μεταφραστής κειμένων της αρχαίας ελληνικής Γραμματείας, δοκιμιογράφος, θεατρικός συγγραφέας, άνθρωπος των Γραμμάτων, έχει σταθερή και συνεπή παρουσία στο δημόσιο βίο επί 40 χρόνια.
Μια σύντομη εργογραφία:
Από το 1980 έχει εκδώσει στην Άγρα τα βιβλία ποίησης: Αλγόρυθμος, Η εκδρομή της Ευδοκίας, Ο μέσα πάνθηρας, Σήματα λυγρά, Ο μάντης, Οπόταν πλάτανος, Ρήματα και Μηλιά μου αμίλητη, το θεατρικό, Το μάγουλο της Παναγίας: Αυτοβιογραφική εικασία του Γεωργίου Καραϊσκάκη, έναν τόμο βιβλιοκριτικών με τον τίτλο Ενδεχομένως – Στάσεις στην ελληνική και ξένη τέχνη του λόγου και δύο τόμους υπό τον τίτλο Υποθέσεις, με τις επιφυλλίδες του στην Καθημερινή της Κυριακής.
Έχει μεταφράσει τον Επιτάφιο Αδώνιδος του Βίωνος του Σμυρναίου, τα ποιήματα του τόμου Επιτάφιος λόγος – Αρχαία ελληνικά επιτύμβια επιγράμματα και τα Συμποτικά επιγράμματα (από το Ενδέκατο Βιβλίο της Παλατινής Ανθολογίας). Επίσης μετέφρασε τους Αχαρνείς για το Εθνικό Θέατρο, τον Αγαμέμνονα για το ΔΗΠΕΘΕ Αγρινίου, τις Τρωάδες για το Θέατρο του Νέου Κόσμου, τον Κύκλωπα του Ευριπίδη και το ομότιτλο ειδύλλιο του Θεόκριτου για το Φεστιβάλ Αθηνών - Επιδαύρου, τις Θεσμοφοριάζουσες για το Φεστιβάλ Αθηνών - Επιδαύρου, την Ιφιγένεια την εν Αυλίδι για το ΚΘΒΕ και την Ελένη επίσης για το ΚΘΒΕ.
Το 2016 συνεξέδωσε με τον Γιάννη Παπακώστα το βιβλίο Ανδρέας Λασκαράτος, Δημοτικά τραγουδάκια εθνικά μαζευμένα από τους τραγουδιστάδες εις το Ληξούρι
Επίσης έχουν εκδοθεί από την Άγρα οι τέσσερις πρώτοι τόμοι της σειράς του, Πιάνω γραφή να γράψω... - Δοκίμια για το δημοτικό τραγούδι:
1) Όταν το ρήμα γίνεται όνομα: Η «Αγαπώ» και το σφρίγος της ποιητικής γλώσσας των δημοτικών
2) Το αίμα της αγάπης: Ο πόθος και ο φόνος στη δημοτική ποίηση
3) Κόκκιν’ αχείλι εφίλησα: Το ταξίδι του φιλιού και ο έρωτας σαν υπερβολή.
4) Ο Έρως και το Έθνος: Οι φυλές, οι θρησκείες και η δημοτική ποίηση της αγάπης. Α΄: Έλληνες, Βλάχοι, Μαύροι, Αρβανίτες, Τούρκοι.
Ο Παντελής Μπουκάλας ήταν αρθρογράφος σε εφημερίδες και περιοδικά από το 1979 (Σύμπτωμα, Ο Πολίτης, Πρωινή Ελευθεροτυπία), το 1987 στην εφημερίδα Πρώτη, ενώ από το 1990 αρθρογραφεί στην Καθημερινή, όπου για είκοσι χρόνια είχε την ευθύνη της ανά Τρίτη σελίδας του βιβλίου.
'Εχει επίσης βραβευθεί με τα Κρατικά Βραβεία Δοκιμίου (2017, «Οταν το ρήμα γίνεται όνομα») και Ποίησης (2010, «Ρήματα»).